1 m³ betonga qancha sement ketishi beton markasiga, sement markasiga, shag'alning yirikligiga va aralashmaning quyuqligiga bog'liq. Quyida xaridni rejalashtirish uchun yetarli bo'lgan taxminiy ko'rsatkichlar keltirilgan. Aniq tarkibni laboratoriya tanlaydi yoki loyihada ko'rsatiladi.
1 m³ betonga M400 sementi sarfi
- M100: 170–200 kg
- M150: 200–230 kg
- M200: 250–290 kg
- M250: 290–320 kg
- M300: 320–370 kg
M500 sementi ishlatilsa, sarf odatda 10–15% kam bo'ladi. Masalan, M300 beton uchun 1 m³ ga taxminan 290–320 kg ketadi.
Qum, shag'al va suv
1 m³ betonga o'rtacha 0,4–0,5 m³ qum va 5–20 mm fraksiyali 0,8–0,9 m³ shag'al (maydalangan tosh) ketadi. Suv — taxminan 170–190 litr. Ortiqcha suv beton mustahkamligini sezilarli pasaytiradi, shuning uchun aralashmani «qulay bo'lsin» deb suyultirish mumkin emas.
Hisob-kitob misoli
M400 sementida 12 m³ M250 beton kerak. Sement: 12 × 300 kg ≈ 3 600 kg, ya'ni 50 kg li 72 qop. Qum: 12 × 0,45 ≈ 5,4 m³. Shag'al: 12 × 0,85 ≈ 10,2 m³. Aralashtirishdagi yo'qotishlar va qolipning (opalubka) notekisliklari uchun 5–7% zaxira qo'shing.
Nega sementda tejamaslik kerak
Sement yetishmasligi — betonning loyihaviy mustahkamlikka yetmasligining tez-tez uchraydigan sababi. Beton markaviy mustahkamlikni normal haroratda 28 sutkada oladi. Betonni kamida 7 sutka nam holda saqlash kerak, Buxoro yozidagi kabi jazirama issiqda esa 10–14 sutkagacha: uni namlab turish va yopib qo'yish lozim, aks holda yuzasi qurib, yoriladi.
Tayyor beton yoki obyektda aralashtirish
Katta hajmlar uchun beton zavodidan beton markasi hujjati bilan tayyor beton buyurtma qilish ishonchliroq. Obyektda aralashtirish kichik ishlar uchun o'rinli, lekin «ko'z bilan» emas, balki og'irlik bo'yicha o'lchab solishni talab qiladi.
PRORAB B2B loyihangiz uchun sement, qum va shag'al miqdorini hisoblashga yordam beradi va Buxoro viloyati bo'ylab obyektgacha yetkazib berishni tashkil qiladi.